Antibiyotiklere dirençli belsoğukluğu vakaları dünya genelinde hızla artarken, yıllardır beklenen yeni bir tedavi umut oldu. Belsoğukluğuna (gonore) karşı özel olarak geliştirilen Zoliflodacin adlı yeni antibiyotik, dirençli süper bakterilerle mücadelede önemli bir dönüm noktası olabilir. İlacın ABD’de kısa süre içinde onay alması bekleniyor.

Cinsel yolla bulaşan ve çoğu zaman belirti vermeden ilerleyen gonore, tedavi edilmediğinde pelvik inflamatuar hastalık, kısırlık ve ciddi enfeksiyonlara yol açabiliyor. Ancak bakterinin mevcut antibiyotiklere karşı hızla direnç geliştirmesi, tedaviyi her geçen yıl daha da zorlaştırıyor.

Yıllar sonra bu hastalık için özel olarak geliştirilen ilk yeni antibiyotik olan Zoliflodacin, ABD, Güney Afrika, Tayland, Belçika ve Hollanda’dan 900’den fazla kişinin katıldığı geniş çaplı bir klinik çalışmada test edildi. Bu çalışma, gonore hastalarında bugüne kadar yapılan en büyük değerlendirme olarak kayda geçti.

Tek Hapta Yüzde 90’dan Fazla Başarı

The Lancet tıp dergisinde yayımlanan deneme sonuçlarına göre, tek dozluk yeni tedavi genital bölgedeki enfeksiyonların yüzde 90’ından fazlasını iyileştirdi. Araştırmacılar, ilacın katılımcılar tarafından iyi tolere edildiğini, yan etkilerin mevcut tedavilere benzer düzeyde olduğunu ve ciddi bir güvenlik sorunu bildirilmediğini açıkladı.

Çalışmanın lideri ve Alabama Üniversitesi Tıp Fakültesi Profesörü Edward Hook, “Belsoğukluğu küresel ölçekte önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor. Antimikrobiyal direncin artması, yeni tedavi seçeneklerini acil hale getiriyor” dedi. Hook, yıllardır yeni gonore ilaçlarının geliştirilememesinin, artan antibiyotik direnciyle birleşerek ciddi bir boşluk yarattığını da vurguladı.

Vaka Sayıları Hızla Artıyor

Avrupa Birliği’nde yalnızca 2023 yılında yaklaşık 100 bin doğrulanmış gonore vakası görüldü. Bu rakam, her 100 bin kişide 25 vakaya karşılık geliyor ve bir önceki yıla göre yüzde 31’lik artış anlamına geliyor.

Günümüzde gonore tedavisinde temel ilaç seftriakson olarak öne çıkıyor. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’ne (ECDC) göre AB genelinde seftriaksona karşı direnç henüz yaygın değil. Ancak sıklıkla birlikte kullanılan azitromisine karşı direnç hızla artıyor; 2022’de bakteri örneklerinin yüzde 25,6’sı bu antibiyotiğe dirençli çıktı.

FDA Onayı Bekleniyor

Zoliflodacin, Innoviva Specialty Therapeutics ile kâr amacı gütmeyen Global Antibiotic Research & Development Partnership (GARDP) iş birliğiyle geliştirildi. ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) önümüzdeki günlerde ilaca pazarlama onayı vermesi bekleniyor.

Avrupa Birliği’nde ise ilaç henüz araştırma aşamasında bulunuyor ve şu an için yalnızca klinik çalışmalar ya da ulusal erken erişim programları kapsamında kullanılıyor. Uzmanlara göre, onay sürecinin tamamlanması halinde Zoliflodacin, antibiyotiğe dirençli gonoreyle mücadelede yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.