Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi’nde nörolojik hastalıkların teşhis ve tedavisinde devrim niteliğinde bir çalışma yürütülüyor. Multidisipliner bir ekibin geliştirdiği “dijital ikiz” teknolojisi, MS, Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıklarda kişiye özel tedavi planlamasına olanak tanıyacak.
Sanal ortamda ‘hasta’ modelleri oluşturuluyor
Proje kapsamında hastaların beyin Manyetik Rezonans (MR) görüntüleri, elektroensefalografi (EEG) kayıtları, ses örnekleri ve yürüme analizleri yapay zeka algoritmalarına işleniyor. Böylece her hasta için özel bir “sanal ikiz” yaratılarak, hastalığın gelecekteki seyri simülasyon ortamında öngörülebiliyor. Türk Nöroloji Derneği Başkanı ve OMÜ Nöroloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Murat Terzi, çalışmanın detaylarını anlattı.
Prof. Dr. Terzi, “Bununla ilgili projeler yapıyoruz. Özellikle ‘Dijital ikiz’ dediğimiz, hastaların var olan verilerini, örneğin MR, EEG görüntülerini makineye öğretiyoruz. Sanal ortamda hastanın yaşı, cinsiyeti, hangi şikayetleri ve bulguları var ise beyin MR’ında, EEG’sinde, kan veya başka örneklerde neler var, bunları sanal ortamda bir hasta gibi değerlendiriyor. Bunlar üzerinde erken dönemde tanı koyup hastalığın seyrine yönelik tedavileri planlıyoruz.” dedi.
MS, Alzheimer ve Parkinson’da erken teşhis hedefi
Geliştirilen sistem özellikle Multipl Skleroz (MS), Alzheimer, Parkinson, epilepsi ve beyin damar hastalıklarında kullanılacak. Ekipler, hastaların ses tonlamalarındaki değişiklikleri kaydediyor, yürüme videolarını inceleyerek hareket bozukluklarını belgeliyor. Tüm bu veriler beyin tomografisi, MR, EEG ve elektromiyografi (EMG) bulgularıyla bir araya getiriliyor.
Prof. Dr. Terzi, “OMÜ’de özellikle epilepsi, Alzheimer, MS, Parkinson ve beyin damar hastalığıyla ilgili pek çok çalışma yürütüyoruz. Hastaların ses verilerini kaydediyoruz. Aynı zamanda hastaların yürüme videolarını analiz ediyoruz. Bu bulgularla hastaların görüntülemeleri, beyin tomografileri, beyin MR’ını, EEG ve elektromiyografik (EMG) incelemelerini bir veri tabanında topluyoruz. Hastaların verilerini bir araya getirerek hastalığın nasıl seyredeceği, bu hastalıkta hangi seyirde neler olabileceğini erkenden tahmin ederek hem doğru tanı hem doğru tedaviyi en iyi şekilde planlamaya çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Robotik cihazlara veri öğretilecek
Çalışmalarına üç yıl önce başlayan ekip, ulusal ve uluslararası platformlardan destek alıyor. Araştırma, gelecekte sağlıkta robotik uygulamalar ve uzaktan müdahale sistemleri için de zemin hazırlıyor.
Prof. Dr. Terzi, konuya ilişkin şöyle konuştu:
Ekip, veri tabanını genişleterek yapay zeka modellerinin tanı doğruluğunu artırmaya devam ediyor.