Sözleşmeli personelin özlük hakları arasında merak edilen konulardan biri olan aylıksız doğum izni süresinin kademe ve derece ilerlemesine etkisi, Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) tarafından detaylıca incelendi. Yapılan bir başvuru üzerine KDK, bu sürenin hizmet süresi hesabına dahil edilip edilemeyeceği konusunda kritik bir değerlendirme yaparak hukuki bir netlik kazandırdı.
İlgili Mevzuat Hükümleri Nelerdir?
Konuyu aydınlatmak için ilgili yasal düzenlemelere bakmak gerekiyor:
- Devlet Memurları Kanunu (DMK) Madde 108: Doğum yapan memurlara, analık izni bitiminden sonra talep etmeleri halinde 24 aya kadar aylıksız izin kullanma hakkı tanır.
- DMK Geçici Madde 48: 4/B statüsündeki sözleşmeli personelin belirli koşullarda memur kadrosuna geçişini düzenler. Bu maddeye göre, sözleşmeli olarak geçirilen hizmet süreleri, öğrenim durumuna uygun yükselebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilebilir.
Ancak bu genel değerlendirme içinde, aylıksız doğum izninde geçen sürelerin durumu özel bir hassasiyet taşımaktadır.
Aylıksız Doğum İzni Dönemi “Fiili Hizmet Süresi” Olarak Kabul Edilmiyor
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, doğum sebebiyle sözleşmesini fesheden personelin pozisyonunu korumasını ve belirli bir süre içinde başvurması halinde yeniden göreve dönmesini güvence altına alır. Ancak bu durum, ilgili sürenin hizmet süresi olarak değerlendirilmesi anlamına gelmemektedir.
KDK’ya yapılan başvuruda, bir sözleşmeli personel, kullandığı aylıksız doğum izni süresinin kademe ilerlemesinde dikkate alınmasını talep etmiştir. İlgili idarenin sunduğu bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, personelin doğum nedeniyle sözleşmesinin feshedildiği, daha sonra göreve yeniden başladığı ve akabinde memur kadrosuna atandığı tespit edilmiştir. Ancak, doğum nedeniyle sözleşmenin feshedildiği ve pozisyonun saklı tutulduğu bu dönemin “fiilen çalışılmış hizmet süresi” olarak kabul edilemeyeceği açıkça belirtilmiştir.
KDK Kararı: Ret İşleminde Hukuka Aykırılık Bulunmamaktadır
Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan değerlendirmelerin ardından, doğum nedeniyle sözleşmenin feshedildiği ve pozisyonun korunduğu sürenin, sözleşmeli personel olarak “geçirilmiş hizmet süresi” kapsamında değerlendirilemeyeceğine hükmetmiştir. Bu doğrultuda, aylıksız izin döneminin kademe ve derece hesaplamalarına dahil edilmemesi işleminde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.
İstihdam Türlerinin Getirdiği Hak Eşitsizlikleri ve Gelecek Tartışmalar
KDK’nın bu kararı, istihdam şekilleri arasındaki farklı uygulamaların personele yönelik hak kayıplarına yol açabileceği gerçeğini bir kez daha gözler önüne sermiştir. Kurum, kamu hizmetinde unvan farklılıklarından ziyade, hizmetin niteliğine ve performansa dayalı, daha bütüncül ve adil düzenlemelerin yapılması gerektiğinin altını çizmiştir.
Bu karar, sözleşmeli personelin özlük hakları ve istihdam modelleri üzerine süregelen tartışmaları daha da alevlendirecek gibi görünmektedir. Gelecekte, bu tür eşitsizlikleri gidermeye yönelik yeni yasal düzenlemelerin gündeme gelmesi beklenmektedir.