Sendikalara yazılım hizmeti sağlayan bir şirkete yönelik MİT koordinasyonundaki operasyon, kamu görevlilerinin kişisel verilerinin güvenliği ve memur sendikalarındaki üyelik sistemiyle ilgili tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Devlet Memurları Konfederasyonu Genel Başkanı Osman Kaya, memurların sendika üyelik ve istifa işlemlerinin derhâl e-Devlet’e taşınması çağrısında bulunarak, “Bu kadar açık bir çözüm varken e-Devlet’e geçişi kim, neden istemiyor?” diye sordu.
Sendikalara yazılım hizmeti sağlayan Ankara merkezli Aydo Yazılım’a yönelik siber casusluk operasyonunun ardından gözler, kamu görevlileri sendikalarının kullandığı üyelik ve veri işleme sistemlerine çevrildi.
MİT koordinasyonunda Siber Güvenlik Başkanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığının ortak çalışmasıyla gerçekleştirilen operasyonda şirket sahibi ve çalışanlarının da aralarında bulunduğu 5 şüpheli gözaltına alındı. Güvenlik birimlerinin tespitlerine göre şirket tarafından geliştirilen bazı sendika yazılımlarına, sendika üyesi olmayan kişilerin bilgilerine de erişim sağlayabilen özel bir sorgu arayüzü eklendi. İncelemelerde, geçmişte çeşitli kaynaklardan internete sızdırılan veri setlerinin sistem üzerinden sorgulanabildiği belirlendi.
Operasyonun ardından açıklama yapan Devlet Memurları Konfederasyonu Genel Başkanı Osman Kaya ise yaşananların, konfederasyonun uzun süredir dile getirdiği “memur sendikalarında e-Devlet üzerinden üyelik” talebinin önemini bir kez daha ortaya koyduğunu söyledi.
“Yıllardır aynı şeyi söylüyoruz”
Memurların sendikaya üyelik ve sendikadan çekilme işlemlerinin hâlen fiziki evrak üzerinden yürütülmesini eleştiren Kaya, “Yıllardır aynı şeyi söylüyoruz: Sendika üyelikleri e-Devlet üzerinden yapılsın” dedi.
Kaya, operasyonla ortaya çıkan bulguların yalnızca adli bir soruşturmanın değil, aynı zamanda kamu görevlilerinin kişisel verilerinin nasıl işlendiğine ilişkin ciddi bir tartışmanın konusu olduğunu belirtti.
Basına yansıyan şirket referanslarında çok sayıda kamu görevlileri sendikasının bulunduğuna işaret eden Kaya, e-Devlet sistemine geçiş konusunda geçmişte “talep yok” yaklaşımının dile getirildiğini hatırlatarak şu soruyu yöneltti:
“Milyonlarca memurun kimlik, aile ve adres bilgisi kimin elinde?”
“Memur verisinin nerede tutulduğunu bilmiyor”
Mevcut sistemin hem bürokratik hem de veri güvenliği bakımından sorgulanması gerektiğini savunan Kaya, bir kamu görevlisinin sendikaya üyelik sürecinde doldurduğu fiziki formların farklı aşamalardan geçtiğine dikkat çekti.
Kaya, T.C. kimlik numarası başta olmak üzere üyelik için gerekli kişisel bilgilerin çeşitli yazılım sistemleri üzerinden işlendiğini belirterek, kamu görevlisinin çoğu zaman kendisine ait verinin hangi sistemlerde tutulduğunu, kimlerin bu verilere erişebildiğini ve ne kadar süreyle saklandığını bilmediğini ifade etti.
Yaşanan son gelişmenin ardından meselenin artık yalnızca sendikal bürokrasinin azaltılması olarak görülemeyeceğini vurgulayan Kaya’ya göre, e-Devlet’e geçiş aynı zamanda kişisel verilerin korunması ve kamu görevlisinin sendikal iradesinin güvence altına alınması açısından ele alınmalı.
İşçiler e-Devlet’ten üye olabiliyor, memurlarda kâğıt sistemi sürüyor
Kaya, işçi sendikalarında üyelik ve üyelikten çekilme işlemlerinin 2013 yılından bu yana e-Devlet üzerinden gerçekleştirilebildiğini hatırlattı.
Kamu görevlileri bakımından ise benzer bir elektronik sisteme geçişin yıllardır gündemde olmasına rağmen hayata geçirilmediğini belirten Kaya, 2020 yılında bu yönde çalışma başlatıldığına ilişkin açıklamalar yapıldığını ancak aradan geçen sürede sonuç alınamadığını söyledi.
Bu durumun artık izah edilmesi gerektiğini ifade eden Kaya, memurlar ile işçiler arasındaki uygulama farklılığına dikkat çekti.
Beş başlıkta e-Devlet çağrısı
Devlet Memurları Konfederasyonu’na göre sendikal üyelik ve istifa işlemlerinin e-Devlet’e taşınması hâlinde kimlik doğrulaması doğrudan devletin sistemi üzerinden yapılabilecek, kişisel verilerin farklı sistemlere aktarılmasına duyulan ihtiyaç azalacak, kamu görevlisinin iradesi dışında gerçekleştirildiği öne sürülen üyeliklerin önüne geçilebilecek ve fiziki formların kaybolması gibi sorunlar ortadan kaldırılabilecek.
Konfederasyon ayrıca elektronik sistemle birlikte sendikaların üye sayılarının daha şeffaf ve tartışmasız biçimde belirlenebileceğini savunuyor.
Kaya, mevcut fiziki evrak sisteminin ciddi bir mali yük de oluşturduğunu belirterek üyelik formlarının gönderilmesi ve işlenmesinden kaynaklanan kargo maliyetinin yıllık 1 milyar lirayı aştığını ifade etti.
“E-Devlet’e geçişi kim, neden istemiyor?”
Operasyonun ardından kamu görevlilerinin kişisel verilerinin korunmasına ilişkin daha kapsamlı bir değerlendirme yapılması gerektiğini belirten Kaya, sürecin yalnızca soruşturmanın adli boyutuyla sınırlı tutulmaması gerektiğini savundu.
Kaya, e-Devlet sisteminin teknik olarak kullanılabildiği ve işçi sendikalarında yıllardır uygulandığı bir ortamda memurlar açısından neden hâlâ fiziki üyelik sisteminin sürdürüldüğünün açıklanmasını istedi.
Devlet Memurları Konfederasyonu Genel Başkanı Osman Kaya açıklamasını iki soruyla tamamladı:
“Bu kadar açık bir çözüm varken e-Devlet’e geçişi kim, neden istemiyor? Daha ne olması gerekiyor? Hangi verinin daha sızması bekleniyor?”
“Artık beklemenin mazereti kalmamıştır”
Devlet Memurları Konfederasyonu’nun çağrısının açık olduğunu belirten Kaya, kamu görevlilerinin sendikal tercihlerini doğrudan, güvenli ve denetlenebilir biçimde gerçekleştirebilecekleri elektronik sisteme geçilmesini istedi.
Kaya, “Memur sendika üyelik ve istifa işlemleri derhâl e-Devlet’e taşınmalıdır. Artık beklemenin mazereti kalmamıştır” ifadelerini kullandı.
MİT koordinasyonundaki operasyona ilişkin soruşturma sürerken, sistemin hangi kurum ve sendikalarda ne ölçüde kullanıldığı, hangi verilere erişildiği ve söz konusu verilerin kimler tarafından hangi amaçlarla işlendiğine ilişkin ayrıntıların soruşturma sonucunda netleşmesi bekleniyor.