Memurlar için 25 yıllık sigortalılık süresinin dolması tek başına emeklilik hakkı doğurmaz. Emeklilik için fiili hizmet yılının tamamlanması şarttır. Ancak 25 tam hizmet yılını tamamlayan bir memur, mevzuata uygun şekilde istifa ederek emeklilik yaşını çalışmadan bekleyebilir. Bu süreçte memur istifa emeklilik bekleme döneminde herhangi bir maaş veya ikramiye ödemesi yapılmaz.
Sigortalılık süresi ile hizmet süresi farkı
Sigortalılık süresi, kişinin ilk kez çalışmaya başladığı ve SGK priminin ilk kez ödendiği tarihten itibaren geçen zamanı kapsar. Bu dönemde prim ödenip ödenmediğinin bir önemi yoktur. Buna karşın toplam hizmet süresi, fiilen çalışılan ve SGK primleri eksiksiz ödenen günlerden oluşur. Memur emekliliğinde aranan 25 tam hizmet yılı bu fiili süreyle hesaplanır. Dolayısıyla 15, 20 veya 25 yıllık sigortalılık süresi, memur için tek başına emeklilik hakkı kazandırmaz.
5434 sayılı Kanun’a tabi olanların şartları
1 Ekim 2008 tarihinden önce memurluğa başlayan kişiler için 5434 sayılı Kanun hükümleri geçerlidir. Emeklilik koşulları, çalışma hayatına başlama tarihine göre değişiklik gösterir.
8 Eylül 1999’dan önce çalışmaya başlayıp 1 Ekim 2008’e kadar memur olanlarda SGK primi ödenmiş hizmet yılı esastır. Kadınlar için bu süre 20 yıl, erkekler için 25 yıldır. Hizmet yılına işçilik, esnaflık ve borçlanılan süreler dahil edilir. 7438 sayılı Kanun gereği bu gruptakilerden yaş şartı aranmaz.
8 Eylül 1999’dan önce hiçbir statüde çalışması olmayan ve bu tarih ile 1 Ekim 2008 arasında hem işe başlayıp hem de memur olanlardan kadın-erkek ayrımı yapılmaksızın 25 yıl hizmet istenir. Bu süreye de diğer statüler ve borçlanmalar eklenir. Ayrıca kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı bulunur. 15 yıl hizmet ve 61 yaşını dolduranlar da emekli olabilir.
Okurun emeklilik durumu ve hesaplama
Soru sahibi okur, 1 Haziran 2004’te işçi olarak çalışmaya başlamış ve bu statüde 163 gün hizmeti bulunmaktadır. Askerlik süresini borçlanmayan okur, 24 Aralık 2007’de memurluğa geçiş yapmıştır. Okur, 2029 yılında 25 yıllık sigortalılık süresini doldurduğunda maaş ve ikramiye almadan emekli olup olamayacağını sormaktadır.
Okur, çalışmaya 2004 yılında başladığı için ikinci grupta değerlendirilir. Bu nedenle emeklilik için 25 tam hizmet yılı ve 60 yaş şartı uygulanacaktır. 1 Haziran 2004’ten itibaren hesaplanan 25 yıllık sigortalılık süresi, emekli aylığı bağlanması için yeterli değildir. Okurun SGK primleri tam ödenmiş 25 tam hizmet yılını tamamlaması gerekir. Bu süreye işçilik, esnaflık, borçlanılan süreler ve memurluk dahildir. 25 tam hizmet yılı ve 60 yaş tamamlandığında hem emekli aylığı hem de ikramiye hakkı doğar.
İstifa sonrası bekleme süreci
Memurların emekliliği, hizmet ve yaş şartının birlikte gerçekleşmesiyle mümkün olur. Hizmet yılını dolduran memur, yasal prosedürleri izleyerek istifa edebilir ve emeklilik yaşını hiçbir statüde çalışmadan bekleyebilir. İstifa tarihinde herhangi bir ödeme yapılmaz. Emeklilik şartları tamamlandığında başvuru üzerine aylık bağlanır ve ikramiye ödenir. Ancak istifa sonrası yeniden çalışmaya başlanırsa, 2829 sayılı Kanun uyarınca son 7 yıl hizmet kuralı devreye girer.