Dişi anofel cinsi sivrisineklerin sokmasıyla bulaşan bir parazitin neden olduğu sıtma, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından tedavi edilebilir ve önlenebilir bir hastalık olarak tanımlanıyor. “Malarya” olarak da bilinen hastalığın belirtileri arasında ateş, titreme, baş ağrısı, yorgunluk, gözler ve deride sararma, nöbetler ve nefes darlığı yer alabiliyor. Hastalığa yönelik farkındalığı artırmak amacıyla her yıl 25 Nisan Dünya Sıtma Günü olarak kutlanıyor.
Dünya Genelinde 610 Bin Ölüm Kaydedildi
DSÖ’nün yayımladığı 2025 Dünya Sıtma Raporu’na göre, 2024 yılında dünyada 282 milyon sıtma vakası görüldü ve hastalık nedeniyle 610 bin kişi hayatını kaybetti. Küresel vakaların yaklaşık yüzde 94’ünü oluşturan Afrika’da aynı yıl 265 milyon kişiye sıtma teşhisi konuldu ve bölgede 579 bin kişi yaşamını yitirdi.
En Savunmasız Grup 5 Yaş Altı Çocuklar
Hastalığa karşı en savunmasız grup olan 5 yaş altı çocuklar, Afrika’daki ölümlerin yüzde 75’ini oluşturdu. Dünyadaki vakaların neredeyse yarısı, salgının en şiddetli yaşandığı Nijerya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Uganda, Etiyopya ve Mozambik’te kaydedildi. Avrupa’da ise 2015’ten bu yana kimseye sıtma teşhisi konulmadı.
Önlem ve Tedavide Aşı Uygulamaları Sürüyor
DSÖ, sıtma bulaşma riski yüksek bölgelerde ilaçlı cibinlik kullanılmasını, şüphe durumunda sağlık kuruluşlarına başvurulmasını ve tedavi sürecinde sıtma aşılarının uygulanmasını öneriyor. 2019’dan bu yana DSÖ öncülüğünde çeşitli küresel fonların desteğiyle salgından etkilenen ülkelerde aşı uygulamaları yürütülüyor. Ekim 2023’te DSÖ, ilk sıtma aşısının ardından ikinci bir aşıyı da önererek riskli bölgelerdeki çocuklar için aşı tedarikini güçlendirdi. Bu girişimler sayesinde 2000-2023 döneminde 2,2 milyar sıtma vakasının önlendiği tahmin ediliyor.
Türkiye’de Yerli Sıtma Vakası Görülmüyor
Sağlık Bakanlığının yürüttüğü çalışmalarla Türkiye’de yerli sıtma enfeksiyonunun sona erdirildiği, 2010’dan bu yana yalnızca yurt dışı kaynaklı vakaların tespit edildiği bildirildi.