Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 15 yaş altındaki bireylere sosyal medya yasağı yeni bir yasal düzenlemenin taslağını hazırladı. Taslağın, bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) grubuna sunulması bekleniyor.
Tasarının Öne Çıkan Maddeleri
Dört maddeden oluşan taslak, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da önemli değişiklikler öngörüyor. Taslağın en dikkat çekici noktası, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya yasağı getirilmesi. Eğer taslak yasalaşırsa, bu yaş grubundaki bireyler sosyal medya platformlarına erişim sağlayamayacak.
Bu bağlamda, mevcut yasanın Ek 4’üncü maddesine, “Sosyal ağ sağlayıcı, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür” ifadesi ekleniyor.
Ebeveyn Denetimi Getiriliyor
Taslak, 15 yaş ve üzerindeki çocuklar için ebeveyn denetimi gerektiren düzenlemeleri de içeriyor. Sosyal ağ sağlayıcılarının, bu yaş grubundaki kullanıcılara yönelik ayrıştırılmış hizmet sunması için gerekli önlemleri alması bekleniyor. Ebeveynlerin çocuklarının sosyal medya kullanım sürelerini yönetebilmeleri için “ebeveyn kontrol araçları” oluşturulması da zorunlu hale getiriliyor.
Yeni düzenlemede, ebeveyn kontrol araçlarının şu özellikleri taşıması gerektiği ifade ediliyor:
- Hesap ayarlarının kontrol edilmesi
- Ücretli işlemlerin ebeveyn iznine tabi olması
- Kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlandırılması
Dijital Oyunlar Üzerinde Sıkı Denetim
Taslak, internet üzerinden dağıtılan ve oynanan dijital oyunlar için de yeni düzenlemeler getiriyor. Bu kapsamda, yasaya “oyun sağlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” terimleri ekleniyor. Oyun sağlayıcıları, ürettikleri oyunların yaş kriterlerine göre derecelendirilmesinden sorumlu tutulacak.
Oyun dağıtıcılarına ise, derecelendirilmeyen oyunları sunmamaları ve uygun biçimde derecelendirilmiş içerikleri platformlarında bulundurmaları yükümlülüğü getiriliyor.
Ebeveyn Kontrolü Oyunlar İçin de Şart
Oyun dağıtıcıları, oyunlar için de ebeveyn kontrol araçları sağlamak zorunda kalacak. Bu araçların, hesap ayarı kontrolü, ücretli işlemlerin ebeveyn iznine tabi kılınması ve kullanım süresinin izlenmesi gibi işlevleri içermesi gerekecek.
Yurt Dışı Oyun Dağıtıcıları İçin Temsilci Zorunluluğu
Taslak, Türkiye’de günlük yüksek erişim rakamlarına ulaşan yurtdışı kaynaklı oyun dağıtıcılarının, yasal yükümlülüklerini yerine getirmek için Türkiye’de temsilci bulundurmalarını zorunlu kılıyor. Temsilci bilgileri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) bildirilecek ve kamuoyuna açıklanacak.
BTK, oyun ve sosyal ağ sağlayıcılarından çeşitli bilgileri talep edebilecek ve bu bilgilerin beş gün içinde sunulması gerekecek. Ayrıca, dijital oyunların yaş derecelendirmesi ve uyum kuralları BTK yönetmeliği ile belirlenecek.
Cezai Yaptırımlar ve Uygulamalar
Yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun dağıtıcılarına 1-30 milyon TL arasında para cezaları uygulanabilecek. İhlalin devam etmesi durumunda internet bant genişliği, önce yüzde 50 ardından yüzde 90 oranında daraltılacak. Yükümlülüklerin yerine getirilmesi durumunda, cezaların yalnızca dörtte biri tahsil edilecek ve bant daraltma işlemi sonlanacak.
Taslak, sosyal ağ sağlayıcıları ve oyun dağıtıcılarına risk değerlendirmesi yapma ve bunu BTK’ya bildirme zorunluluğu getiriyor. BTK, riskli olarak değerlendirilen hizmetler için durdurma ve hizmet sunumunu değiştirme gibi tedbirler alabilecek.
İçerik Çıkarma Zorunluluğu
Taslak, sosyal ağ sağlayıcılarına, “gecikmesinde sakınca bulunan haller” kapsamında verilen içerik çıkarma veya erişim engelleme kararlarını en geç bir saat içinde uygulama zorunluluğu getiriyor. Bu kararlar, yaşam hakkı, can ve mal güvenliği, milli güvenlik, kamu düzeni ve genel sağlığın korunması gibi acil durumlar için alınabiliyor.
Günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıları, bu tür kararları hızlı bir şekilde yerine getirmek zorunda. Ayrıca, içeriklerin yeniden yayımlanmaması için gerekli tüm önlemleri almak da şirketlerin sorumluluğunda olacak.